Ręcznie, radiowo czy smart — jak sterować osłonami

Poziom pierwszy to obsługa mechaniczna: taśma, linka, korba ACE, łańcuszek albo pokrętło. Nic się nie psuje, bo nie ma czego zepsuć, i nic nie zależy od prądu. Wadą jest to, że każda osłona wymaga podejścia do okna, a przy kilku roletach w salonie zamiast poranka masz obchód.

Poziom drugi to napęd elektryczny sterowany radiem. Zamiast podchodzić, naciskasz przycisk na pilocie albo na nadajniku ściennym. Najważniejsza zmiana nie polega na samej wygodzie, tylko na grupowaniu: jednym poleceniem obsługujesz całą stronę domu, a nie pojedynczą roletę.

Poziom trzeci to sterowanie z centrali: aplikacja w telefonie, harmonogram tygodniowy, sceny i reakcja na warunki zewnętrzne. Dopiero tutaj osłony zaczynają pracować bez Twojego udziału — a to jest jedyny scenariusz, w którym roleta faktycznie ogranicza nagrzewanie domu w dni, gdy nikogo w nim nie ma.

Najuczciwiej różnicę widać na jednym produkcie liczonym tym samym kalkulatorem. Roleta screen FAKRO VMZ ma sześć wariantów napędu, a poza napędem zmienia się w niej tylko to, czy tkanina pracuje w prowadnicy ZiP. Poniżej pełne widełki brutto dla całej rolety, od najmniejszego do największego rozmiaru.

Przewód wygrywa tam, gdzie instalację można zaplanować: na budowie, podczas remontu z kuciem bruzd, w obiektach z rozdzielnią i wieloma osłonami. Napęd przewodowy nie potrzebuje baterii, nie gubi zasięgu i najprościej integruje się ze sterownikami lokalnymi, takimi jak INEL ST-01 w wariantach R, RX i X.

Radio wygrywa w budynkach gotowych. Napędy RTS i io sterujesz pilotem albo nadajnikiem ściennym przyklejonym w dowolnym miejscu — bez skuwania tynku i bez prowadzenia nowego okablowania sterującego. To standardowy wybór przy modernizacji mieszkania, w którym rolety dokładasz do istniejącej stolarki.

W praktyce te dwa światy się mieszają. Typowa instalacja w domu jednorodzinnym ma napędy przewodowe zasilane z rozdzielni i sterowanie radiowe do codziennej obsługi, a nad tym centralę, która spina jedno z drugim.

Centrala to element, który zamienia zestaw napędów w system. W roletach zewnętrznych rolę tę pełnią centralka InelSmart i Connectivity Kit, w karniszach elektrycznych centrala smart home, a w bramach rolowanych centrale Proline i Ecoline obsługujące jednocześnie sterowanie radiowe i urządzenia bezpieczeństwa.

Po dodaniu centrali dostajesz trzy rzeczy, których sam pilot nie daje: sterowanie z telefonu również spoza domu, harmonogram tygodniowy oraz sceny — czyli jedno polecenie uruchamiające kilka urządzeń naraz. Po integracji z asystentem głosowym dochodzi obsługa komendą głosową.

Najwyższy poziom to reakcja na warunki zewnętrzne. Osłony tarasowe i fasadowe, takie jak Sunbreaker czy systemy Veranda, można rozbudować o automatykę pogodową, która ustawia je zależnie od nasłonecznienia. W roletach zewnętrznych ta sama logika działa na poziomie harmonogramu i scen.

Silnik 230 V to rozwiązanie domyślne, gdy przy oknie jest zasilanie albo można je doprowadzić. Solar wchodzi wtedy, gdy zasilania nie ma i nie chcesz go ciągnąć — w kalkulatorze FAKRO VMZ wariant Z-Wave Solar startuje od 2 881,52 zł brutto, czyli o około 457 zł powyżej wersji Z-Wave na zasilaniu sieciowym.

Bateria to trzecia droga i najczęściej pojawia się w karniszach elektrycznych. Wariant WireFree jest zasilany akumulatorowo i sterowany radiowo w standardzie RTS, więc montaż nie wymaga prowadzenia nowego przewodu — to typowy wybór do mieszkania po wykończeniu.

Osobna sprawa to zachowanie przy zaniku prądu. W roletach zewnętrznych dostępne jest awaryjne podtrzymanie napięcia z wbudowaną baterią, a w bramach rolowanych ręczne awaryjne otwieranie NHK. Przy bramie garażowej to nie jest opcja dla wygody, tylko element, o który trzeba zapytać przed zamówieniem.

Czy dosięgniesz do osłony? Jeśli tak i używasz jej raz dziennie, napęd ręczny jest wystarczający, a różnicę w cenie lepiej przeznaczyć na tkaninę albo lepszy system.

Ile osłon jest w jednym pomieszczeniu? Od trzech w górę radio przestaje być luksusem, bo grupowanie zmienia sposób korzystania z pokoju.

Czy osłona ma pracować, gdy nie ma Cię w domu? Jeśli tak, potrzebujesz centrali z harmonogramem, a nie samego pilota — bez tego cała historia o ograniczaniu nagrzewania pozostaje teorią.

Czy dana osłona w ogóle przyjmie napęd? To pytanie łatwo pominąć. W panel trackach część układów paneli, tych oznaczonych w cenniku gwiazdką, nie obsługuje ani sznurka, ani silnika. W kratach rolowanych napęd elektryczny jest dostępny od szerokości całkowitej 100 cm. W żaluzjach aluminiowych elektryka pojawia się dopiero w systemie 50 mm, od 444 zł netto za sztukę.