Żaluzje pionowe (verticale) — czy tylko do biura?

Żaluzje pionowe rozpowszechniły się w biurach z trzech powodów naraz: obsługują bardzo duże powierzchnie w jednym komplecie, ograniczają olśnienie na stanowiskach pracy i są dostępne w tkaninach niepalnych. Do tego doszła estetyka lat dziewięćdziesiątych, która przykleiła im etykietkę osłony urzędowej.

Techniczne przewagi zostały, etykietka przestała odpowiadać rzeczywistości. Dzisiejsze kolekcje obejmują tkaniny dekoracyjne i kolorowe lamele, a sam mechanizm nie zmienił się w tym, co najważniejsze: obraca lamele wokół własnej osi i rozsuwa je na boki.

Ta druga cecha jest kluczowa dla domu. Verticale zachowują się jak zasłona, a nie jak roleta: możesz je zsunąć na bok i całkowicie odsłonić wyjście na taras, zamiast podnosić osłonę do góry.

Szerokość lameli decyduje o dwóch rzeczach: o tym, jak wygląda okno, i o tym, ile kosztuje komplet. Lamela 127 mm to wariant podstawowy i najczęściej zamawiany — mniej pasów na tej samej szerokości, spokojniejszy rysunek, niższa cena.

Lamela 89 mm daje gęstszy podział i drobniejszą fakturę, przez co lepiej wygląda w mniejszych pomieszczeniach i przy węższych przeszkleniach. Płaci się za to dwa razy: dopłatą 30% do cennika lameli 127 mm plus 0,40 zł netto za metr bieżący lameli, a do tego droższą szyną — biała w wersji 89 mm kosztuje 172,10 zł netto za metr bieżący wobec 149,90 zł dla 127 mm.

Praktyczna reguła: przy przeszkleniu tarasowym i w dużym salonie bierz 127 mm, przy oknie w gabinecie albo w pokoju o skromniejszych proporcjach rozważ 89 mm.

W żaluzjach pionowych ustala się nie tylko wymiar, ale też sposób rozsuwania lameli. W cenniku występuje sześć oznaczeń: PP, LS, PLP, PS, LPL i LL. Różnią się tym, w którą stronę zbiera się pakiet lameli i czy komplet dzieli się na dwie części rozsuwane na boki.

Ta decyzja ma konkretne konsekwencje w codziennym użyciu. Jeśli przez przeszklenie wychodzi się na taras z jednej strony, pakiet powinien zbierać się po przeciwnej — inaczej za każdym razem będziesz przechodzić obok zsuniętych lameli. Przy oknie narożnym albo przy przeszkleniu z drzwiami pośrodku sensowniejszy bywa układ dzielony.

Układu nie wybiera się z katalogu na oko. Ustalamy go na pomiarze, patrząc na to, gdzie są drzwi, meble i przejścia w pomieszczeniu.

Verticale wycenia się dwuskładnikowo, podobnie jak panel tracki. Tkaninę liczy się za metr kwadratowy, przy czym cennik dzieli się według wysokości: inne stawki obowiązują dla przedziału od 1 do 1,9 m, a inne powyżej 1,91 m. Szyna liczona jest za metr bieżący i zawiera obciążniki lamel oraz łańcuszek.

Pierwszy scenariusz to szerokie przeszklenie tarasowe. Jeden komplet obsługuje do 400 cm szerokości i 400 cm wysokości przy powierzchni do 18 m², a po zsunięciu lameli wyjście jest wolne. Roleta o takim gabarycie byłaby ciężka i zasłaniałaby całe przeszklenie naraz.

Drugi to pokój, w którym trzeba regulować światło bez zaciemniania. Obrót lameli daje kontrolę, jakiej nie ma żadna osłona pracująca w jednej płaszczyźnie: przymykasz je stopniowo i zmieniasz ilość światła, nie ruszając ich w bok.

Trzeci to wnętrza, w których liczy się wysoka trwałość materiału — kuchnie z dużym oknem, pokoje dziecięce, pomieszczenia domowej pracy. Lamele można wymieniać pojedynczo, co przy uszkodzeniu jednego pasa jest znacznie tańsze niż wymiana całej rolety.

Verticale przegrywają natomiast tam, gdzie oczekujesz miękkiego, dekoracyjnego efektu tkaniny i pełnego zaciemnienia. W sypialni sensowniejsza będzie roleta rzymska, materiałowa albo osłona zewnętrzna.

W żaluzjach pionowych najwięcej niespodzianek kryje się nie w samej osłonie, tylko w tym, do czego ma być przykręcona szyna. Przy suficie podwieszanym potrzebne są dedykowane wieszaki po 3,20 zł netto za sztukę, orientacyjnie dwie sztuki na metr bieżący szyny.

Jeśli szyna ma zostać odsunięta od ściany — bo w drodze jest parapet, grzejnik albo roleta zewnętrzna — dokłada się kątowniki montażowe. Krótki wysięgnik to 4,80 zł netto za sztukę, kątownik na odsunięcie 100–150 mm kosztuje 10,50 zł netto, a na 150–250 mm 12,00 zł netto. Widoczne elementy można zakryć maskownicą PVC po 3,10 zł netto za sztukę.

To pozycje o niskich kwotach jednostkowych, ale przy szerokim przeszkleniu wchodzą w grę kilkanaście razy. Dlatego przy wycenie verticali zawsze pytamy, co znajduje się nad oknem i wokół niego.